پژوهش های باستان شناسی ایران 2345-5225 13 37 2023 08 23 Late Chalcolithic Subsistence Patterns in Northwest Iran as Seen from Tepe Gird-i Ashoan, Little Zab Basin الگوهای معیشتی عصر مس‌وسنگ جدید شمال‌غرب (مطالعۀ موردی تپه گردآشوان، حوضۀ رودخانۀ زاب کوچک) 101 125 4866 10.22084/nb.2022.26245.2481 FA مهناز شریفی دانشیار پژوهشکدۀ باستان‌شناسی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران 0000-0002-6293-8534 ریحانه سلیمی دانشجوی کارشناسی‌ارشد باستان‌شناسی، گروه باستان‌شناسی، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران. Journal Article 2022 05 10 The archaeological site of Tepe Gird-i Ashoan in the Little Zab basin of Piranshahr County was excavated in two consecutive seasons. The work yielded remarkable information about the regional cultural traditions in the Late Chalcolithic period. The recovered material culture indicates the presence of the chaff-faced/Pisdeli pottery tradition, and the relative chronology evinces that the strongest interactions were with Caucasia, Anatolia and Mesopotamia. Notwithstanding the fairly extensive archaeological work in northwest Iran, the Zab basin remains almost totally neglected as regards botanical and zoological studies. The present study explored the biological evidence from the site and attempts a reconstruction of the subsistence patterns prevailing in the Late Chalcolithic northwest Iran in light of the evidence from Gird-i Ashoan. To gain an insight into the regional societies in the 4th and 5th millennium BC, the subsistence patterns of the inhabitants of the Little Zab basin was examined. In effect, recovery of an abundance of ash deposits alongside other burned materials at Gird-i Ashoan permits such interdisciplinary enquiries as archaeobotany and Zooarchaeology. Drawing on excavations as well as botanical and osteological analyses, the present study attempted to explain the local subsistence patterns through a descriptive-analytical approach. Thus, the two major topics addressed here were the subsistence patterns adopted by the mid/late Chalcolithic populations of Gird-i Ashoan, and the animal species represented in the excavated assemblages. Animal husbandry seemingly constituted the major component in the local subsistence system and surpassed agriculture judging from the fact that the faunal evidence outnumbers the floral remains. Therefore, the results of the study pointed to a mixed agro-pastoral subsistence pattern, and attested to the cultivation of bread wheat and barley, indicating that agriculture also played in part in the local economy. تپه گردآشوان در حوضۀ رودخانۀ زاب کوچک شهرستان پیرانشهر واقع شده که طی دو فصل مورد کاوش باستان‌شناسی قرار گرفته است. نتایج کاوش اطلاعات درخورتوجه‌ای درخصوص سنت‌های فرهنگی دورۀ مس‌وسنگ جدید به‌دست داد. نتایج مطالعات مواد فرهنگی گردآشوان نشانگر حضور سنت سفالین کاهرو/ پیزدلی بوده و گاهنگاری نسبی نشانگر این امر است که بیشترین مناسبات فرهنگی و برهم‌کنش‌ها با مناطق قفقاز، آناتولی و بین‌النهرین می‌باشد. برخلاف مطالعات باستان‌شناسی بسیاری که در شمال‌غرب انجام‌گرفته، تاکنون حوضۀ زاب از منظر مطالعات گیاه‌شناسی و جانورشناسی مغفول مانده است. پژوهش حاضر به مطالعۀ بقایای زیستی و بازسازی الگوهای معیشتی عصر مس‌وسنگ شمال‌غرب ایران می‌پردازد. هدف اصلی این پژوهش تبیین اقتصاد معیشتی تپه گردآشوان در عصر مس‌وسنگ است. به‌منظور کسب اطلاعات جوامع هزارۀ چهارم و پنجم پیش‌ازمیلاد به بررسی سیستم‌های معیشتی ساکن در حوضۀ رودخانۀ زاب کوچک می‌پردازیم. وجود نهشت فراوان از بقایای خاکستر و دیگر بقایای سوخته عملاً زمینۀ لازم برای انجام مطالعات میان‌رشته‌ای ازقبیل باستان‌گیاه‌شناسی و جانورشناسی را فراهم کرده است. پژوهش حاضر برمبنای کاوش‌های باستان‌شناسی، مطالعات گیاه‌شناسی و استخوان‌شناسی صورت پذیرفته است و با رویکرد توصیفی-تحلیلی، سعی در تبیین الگوهای معیشتی ساکنان تپه گردآشوان دارد؛ بنابراین این پژوهش به این پرسش می‌پردازد که الگوی معیشتی ساکنان گردآشوان در حوضۀ رودخانۀ زاب در عصر مس‌وسنگ میانی / جدید چگونه بوده است؟ چه طیفی از گونه‌های جانوری را دربرمی‌گیرد؟ به‌نظر می‌رسد دامپروری یکی از ارکان نظام معشتی بوده و بیشتر از کشاورزی رواج داشته است؛ چراکه میزان بقایای حیوانی بیشتر از بقایای گیاهی بوده است. نتایج مطالعات نشانگر الگوهای ترکیبی دامداری و کشاورزی است و نشانگر کاشت گندم نان و جو است که بیانگر اقتصاد متکی‌بر کشاورزی است.     https://nbsh.basu.ac.ir/article_4866_d403137434343677b98efc88cbd5493d.pdf