خوانش ایکونوگرافیک عناصر بصری، حاکم بر نقوش سکه های دوره ایلخانی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی

2 -

10.22084/nbsh.2019.17787.1855

چکیده

بدون تردید پیدایش سکه یکی از مهم‌ترین دستاوردهای جامعه بشری است که تسهیل در مبادلات تجاری و اقتصادی را به همراه داشت. رواج سکه معیار مبادلات و بازرگانی بین انسان‌ها و جوامع را شفاف تر نمود. هدف پژوهش این است که با مطالعه سکه-های دوره، نقوش و عناصر بصری بکار رفته در تزئینات آنها به منظور دستیابی به ارتباط با دین، زبان، خط و کاربرد آنها در تبادلات تجاری و فرهنگی مشخص ‌شود. پژوهش به لحاظ «هدف» «بنیادی- نظری» و به لحاظ روش از نوع «تحلیل محتوا» و بر اساس آراء اروین پانوفسکی به خوانشی ایکونوگرافیک از نقوش و عناصر بصری سکه‌های مغول ایلخانی می‌پردازد. شیوه‌ی جمع‌آوری اطلاعات و داده‌ها به‌صورت «کتابخانه‌ای – آرشیوی» است. مسئله‌ پژوهش این است که: عناصر بصری حاکم بر نقوش تزئینی ضرب شده بر روی سکه‌های ایلخانی چه هستند؟ نتایج این پژوهش حاکی از آن است که سکه‌های اولیه به جامانده از این دوران، دارای نوشته‌هایی به خط اویغوری و زبان مغولی است. عباراتی چون «لااله الاالله» و «محمد رسول‌الله» به همراه القاب سلاطین مغول به خط فارسی نیز بر روی سکه ها مشاهده می‌شوند. بر سکه‌های دوره، نام دوازده امام، به‌ویژه امام‌علی(ع) به چشم می‌خورد. پس از گرایش سلاطین مغول به مذهب تسنن، سکه‌ها نیز از این امر تأثیر پذیرفتند و نام ائمه از آنها حذف و نام خلفای راشدین بر آنها نقش بست. در سکه‌های ایلخانی با استفاده از نقوش گیاهی و هندسی، انواع گل های سه پر، پنج پر و هشت پر تحول مهمی ایجاد شد و در موارد متعددی تصاویر حیوانی بر روی سکه ها دیده می شود. کاربرد عناصر انسانی بنابر تعالیم اسلامی در این دوره کمتر دیده می‌شود و بیشتر به نقوش جانوران و گیاهان به همراه کتیبه‌های قرآنی پرداخته شده است. نمادهایی مرتبط با مذهب شیعی و نمادهای جانوری و تمغاها بیشترین نمودهای بصری بکار رفته در سکه‌های دوره ایلخانی هستند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Iconographic readings of ,the visual elements of the Ilkhanid coins motifs

نویسندگان [English]

  • Fataneh Mahmoudi 1
  • Hamoon Mahdavi 2
1 faculty member
2 -
چکیده [English]

In this research, we study the iconoclastic coins of the period. Necessity is one of the most important branches of archeology. The aim of the study is to study the coins of many different political, economic, social, religious and artistic dimensions of societies and governments. The significance of this historical data has led to the study of the disadvantages of one of Iran's most important historical periods, the Ilkhani period. Considering the diversity and abundance of students of this period and their use in political, religious, social and economic fields, the study of coins of this period was the basis of this research. In order to analyze the results of this research, coins of Internet sites, "Ilkan coins" have been used. All coins were set in a table and features such as text and coin designs. In the study of the Ilkhani era, we have seen a change in the design and variety of motifs, the research is based on the "substantive-theoretical" goal and the "content analysis" method and based on the iconography of Irwin Panoffsky's views. The method of collecting information and data is "library-archives". The research problem is: How did the decorative elements and decorations on the coin patches affect the religion and culture of the Ilkhanids? The results of this study indicate that the first coins from this era have writings in the Uighur line and Mongolian language.
On the coins of this period, the name of the twelve Imams, especially Imam Ali (AS), is to be seen. Therefore, the Shi'a of the Mongol rule is quite clear in a lamb from time to time. Afterwards, with the tendency of the Mongol Sultans to the Sunni religion, the coins were also affected by this, and the name of the Imams was removed from them and the name of the Rafsheid Caliphs was taken over by them.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Key words: Ilkhani coins
  • iconography approach
  • Ilkhan religion
  • Tamgha