محوطه های حاشیه بیابان در عصر مفرع

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری باستان شناسی دانشگاه سیستان و بلوچستان

2 دانشگاه سیستان و بلوچستان، پژوهشکده علوم باستان شناسی

3 پژوهشکده علوم باستان شناسی دانشگاه سیستان و بلوچستان

10.22084/nbsh.2020.20127.2015

چکیده

محوطه‌های حاشیه‌ی بیابان به عنوان یک گونه از استقرارهای عصر مفرغ، به‌واسطه‌ی شرایط زیستی متفاوت و نامساعد، از سایر محوطه‌ها تشکیل شده‌اند. تاکنون یک مقایسه‌ی کلی راجع به چگونگی و علل تشکیل، رشد و افول همه‌ی این استقرارها انجام نشده است. با وجود این تفاوت‌های محیطی، تحلیل‌ها و تفاسیر راجع به تشکیل، پیشرفت و سقوط همه‌ی محوطه‌های عصر مفرغ با یک معیار و سنجش یکسانی ارزیابی می‌شوند، اما مناطق حاشیه‌ی حوزه‌های بیابانی عمدتاً دارای شرایط سخت زیست‌محیطی و فاقد بسیاری از فاکتورهای پایدار بوم‌شناختی، برای یک اسکان پایدار هستند. حوزه بیابانی مورد مطالعه بین دره رود سند و ایران قرار گرفته است و شواهد به‌دست‌آمده، نشان می‌دهد ظهور این مناطق در اواخر هزاره چهارم و اوایل هزاره‌ی سوم پیشرفت و توسعه در اواسط هزاره سوم و افول در اواخر هزاره سوم و اوایل هزاره دوم قبل از میلاد بوده است و نیز شیوه‌های معیشتی در ابتدا مبتنی بر منابع کشاورزی و دامداری و سپس در اوج گسترش این محوطه‌ها، عمدتاً بر مبنای تولید، دسترسی به منابع معدنی و صنعتی، تجاری و غیر کشاورزی بوده است. سوالات اصلی شامل شیوه معیشت و گاهنگاری این مناطق بود و برخی از اهداف شناخت و مطالعه‌ی روند شکل‌گیری محوطه‌های حاشیه بیابان و الگوهای معیشتی در موقعیت بیابانی، فاصله از بیابان بود که در ادامه مطالعه و درک متغیرهایی که نشان‌دهنده‌ی ساختار متفاوت معیشتی، اقتصادی و تولیدی جوامع حاشیه‌ی بیابان از سایر محوطه های عصر مفرغ باشد، مورد بررسی قرار گرفت. روش تحقیق بر مبنای روش تحلیلی-تاریخی است؛ نتایج حاصله نشان‌دهنده‌ی اوج اعتلای این مناطق در اواسط هزاره‌ی سوم بوده است و بر طبق مقایسه‌های آماری، ماهیت وجودی بسیاری از محوطه‌های حاشیه‌ی بیابان، به نقش واسطه‌ای این مناطق در مبادلات اقتصادی به عنوان یک عنصر و نیروی محرّکه، وابسته بود و تولیدات صنعتی و صدور مواد اولیه در پیشرفت این محوطه‌ها نقش بسیار اساسی داشته‌اند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Deserts edge Sites in the Bronze age

نویسندگان [English]

  • mojtaba kharazmi 1
  • mehdi mortazavi 2
  • fariba Mosapour Negari 3
1 student of phd sistan and Baluchistan university
2 archaeology department in the sistan and baluchistan university
3 Archaeological sciences Research Center of University of Sistan and Baluchestan
چکیده [English]

The Desert eadge Sites as a species of settlements of the Bronze Age are composed of other Sites due to different and unfavorable living conditions. So far, a general comparison of how and why the formation, growth, and decline of all these settlements have not been done. Despite these environmental differences, analyzes and interpretations of the formation, progress, and decline of all Bronze Age sites are evaluated with the same criteria. But the marginal areas of desert are largely ecologically poor and lack many sustainable ecological factors for sustainable settlement. The study area of the desert is located between the Indus Valley and Iran and the evidence suggests that these regions appeared in the late fourth millennium, growth has been in the mid-third millennium and decline in the late third millennium and early second millennium BC and the livelihoods were initially based on agricultural and livestock resources and then at the apex of their expansion, largely on the basis of production, access to mineral and industrial, commercial and non-agricultural resources. The main questions included the livelihoods and chronology of this area and some of the goals were to identify and study the process of desert margins formation and the patterns of livelihoods in the desert, distance from the desert, It was further studied and understand the variables that represent the different livelihood, economic and productive structure of desert marginal communities from other Bronze Age sites are examined. The research method is based on historical-analytical method; The results indicate the peak of flourishing these areas in the middle of the third millennium and according to statistical comparisons, nature of many of the desert margin sites, depended on the intermediary role of these areas in economic transactions as an element and the driving force and industrial production and export of raw materials have been crucial to the development of these sites.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "deserte edge"
  • "bronze age"
  • "Exchange"