مطالعه آرایه‌های فلزی نصب شده بر درب بقعه سیدحمزه تبریز (با تأکید به آرایه های دوران قاجار)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده هنرهای صناعی اسلامی، دانشگاه هنر اسلامی، تبریز،ایران

2 عضو هیات علمی/ دانشگاه شاهد

10.22084/nbsh.2019.18076.1873

چکیده

بقاع متبرکه امام‌زادگان یکی از مهم‌ترین زیارتگا‌ه‌ها در نزد مردم ایران است که همواره مورد تعظیم و تکریم قرار می‌گیرند. وجود مرقد مطهر امام هشتم شیعیان حضرت امام رضا(ع) در شهر مشهد و ارادات قلبی ایرانیان به علویان از ابتدای تاریخ اسلام باعث مهاجرت امام زادگاه و گستردگی مقابر و زیارتگاه های آنان در پهنه‌ی جغرافیایی این سرزمین شده است. در هر منطقه و با توجه به ویژگی های اقلیمی و نیز رونق انواع هنرها و توجه به اعتقادات و آئین‌های مذهبی همان منطقه، بنای داخلی مقابر امام‌زادگان با صورت های مختلف آراسته شده و جلوه گاه هنرهای گوناگون بوده است. یکی از این زیارتگاه ها ، بقعه سیدحمزه در شهر تبریز است. بر روی درب داخلی این بنا تزئینات فلزی مختلفی مشتمل بر صورتک‌، پنجه، و کتیبه-هایی از آیات و عبارات دعایی نصب شده است. هدف از انجام تحقیق شناسایی انواع و ویژگی های هنر فلزکاری آذربایجان در دوران معاصر است. بر این اساس و با توجه به منع تصویرگری و شمایل‌سازی در اماکن مقدس، پژوهش حاضر قصد دارد ضمن بررسی نقوش آثار فلزی، علت نصب این صورتک‌‌ها بر روی درب این مکان را بررسی کند. سؤال‌های اصلی این پژوهش عبارتند از: آثار فلزی نصب شده بر درب بقعه امام‌زاده سیدحمزه چه ویژگی هایی دارند؟ با توجه به منع تصویرگری بالاخص در مکان مذهبی، دلایل نصب این آثار فلزی بر درب بقعه امام‌زاده چه بوده است؟ برای رسیدن به پاسخ این پرسش-ها از روش توصیفیِ تحلیلی بهره گرفته شده ‌است. اطلاعات و داده‌های مورد نیاز این تحقیق از طریق میدانی و کتابخانه‌ای گردآوری شده و روش تجزیه و تحلیل داده‌ها نیز کیفی است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد این اشیاء از فلزات کم بها و تحت تأثیر هنر عامه عصر قاجار ساخته شده اند. اهمیت و جایگاه این مکان در باور عامه مردم، عامل نصب این اشیاء بر درب امام-زاده و نوعی ابزار برای ادای نذر مسلمان حاجتمند بوده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Study of metallic ornaments installed on the Tabriz Seyyed Hamzzeh mausoleum (by emphasis of Qajar era ornaments)

نویسندگان [English]

  • Akram Mohammadizadeh 1
  • Mohsen Marasy 2
1 faculty of islamic arts, Tabriz islamic art university,Tabriz,Iran
2 Assistant Professor, faculty of Art, Shahed University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Imamzadegan is one of the most important pilgrimages to the people of Iran and is always bowed and revered. Pilgrims come this place and pray for wishes. The existence of the shrine of the eighth Imam of Imam Reza Shiiee in Mashhad and the heartwarming of Iranians to the Alawites from the beginning of Islamic history have expanded these imams in the geographical area of ​​this land. In each region, due to the existence of its own climate and special artistic flourishing in view of the religious beliefs of the same region, the interior of the Imam Zadgan has been decorated with various arts. One of these Imam Zadehs, Sayyid Gmase is in the city of Tabriz. On one of the interior doors of this building there are various decorations including emblems, paws, and inscriptions of prayers verses and phrases.
According to the prohibition of illustrating and iconography in holy places, the present study intends to investigate the designs of metal works due to the installation of these emblems on the door of this place. The main questions of this research are: What are the works of metal on the door of Imam Zazdi Sayyid Hemiza in history and art? What is the reason for installing these metal works on the Imamzadeh door, considering the impediment prohibited, especially in religious places?
The descriptive-analytic method is used to answer these questions. The data and data required for this research are collected through field and library. In this research, data analysis method is also qualitative. Finally, the results of the research after collecting the data and their analysis shows that these objects are made of low-cost metals and influenced by the popular art of Qajar era. The significance and place of this place in the popular belief is that the installation of these objects on the door of Imam Zadeh and a kind of instrument for the sake of Muslim vows.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "emamzadeh seyyed hamzzeh mausoleum "
  • "metallic ornaments"
  • "icon"
  • "folk art"
  • ""