تپه دارویِ چهر، یک محوطه‌ی کارگاهی از دوره‌ی پارینه‌سنگی میانی در منطقه‌ی هرسین، استان کرمانشاه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه باستان‌شناسی، دانشکده‌ی ادبیات و علوم‌انسانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران

2 دانشیار گروه باستان‌شناسی، دانشکده‌ی ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تربیت‌مدرس، تهران، ایران.

10.22084/nbsh.2020.17083.1795

چکیده

دره‌ها و حاشیه‌ی دشت‌های میان‌کوهی بین هرسین و بیستون در زمره‌ی مناطق جغرافیایی کلیدی در پژوهش‌های پارینه‌سنگی زاگرس هستند. پژوهش‌های باستان‌شناسی اخیر نشان‌داده که برخی محوطه‌های پارینه‌سنگی زاگرس در مجاورت برون‌زدهای رادیولاریتی از سنگ چخماق واقع‌شده‌اند. تپه داروی در حاشیه‌ی روستای چهر واقع در جنوب کوه بیستون، با تعداد قابل‌ملاحظه‌ای دست‌افزار سنگی از زمره این محوطه‌ها است. موقعیت جغرافیایی تپه داروی به‌گونه‌ای است که در حدفاصل بین محوطه‌های پارینه‌سنگی میانه در دره‌های میان‌کوهی هرسین و محوطه‌های پارینه‌سنگی دامنه‌ی کوه بیستون قرار دارد. در این مقاله پرسش‌های پژوهش شامل آن بود که قرار داشتن محوطه‌ی باز داوری برروی بستری صخره‌ای از برون‌زدهای طبیعی رادیولاریتی، بیانگر چه نوع کاربری می‌باشد؟ با بررسی و گونه‌شناسی یافته‌های سطحی، محوطه‌ی داروی در چه بازه‌ی زمانی قرار می‌گیرد؟ مطالعه‌ی فن‌آوری ساخت و گونه‌شناسی قطعات جمع‌آوری شده از تپه داروی نشان می‌دهد که از این محوطه به‌عنوان محلی باز کارگاهی برای تولید دست‌افزار سنگی استفاده شده است. یافته‌های سطحی نشان می‌دهد که تپه داروی یک محوطه‌ی تک‌دوره‌ای در دوره‌ی پارینه‌سنگی میانی است. پژوهش برروی یافته‌ها به روش کتابخانه‌ای-بررسی میدانی است؛ هم‌چنین حضور نسبتاً بالای تکنیک لوالوا و میزان قابل‌توجه روتوش برروی برداشته‌های سنگی این محوطه ازجمله نکات درخورتوجه است. حضور قطعات زیاد روتوش‌دار در یک محوطه‌ی کارگاهی که برروی مواد خام مرغوب واقع‌شده، نشان می‌دهد که به الزام دسترسی اندک به منابع ماده‌ی خام باعث روتوش اندازی نمی‌شود و دلیل اصلی روتوش به‌وجود آمدن لبه‌های کارآمد است؛ ضمن این‌که فراوانی نسبی تکنیک لوالوا در تپه داروی در تأیید پژوهش‌هایِ مبتنی‌بر حضور لوالوا در زاگرس مرتفع است و این محوطه یکی دیگر از محوطه‌هایی است که ادعای وجود لوالوا در زاگرس مرتفع را بیشتر اثبات می‌کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Darvi Tepe Chehr, a workshop site of the middle palaeolithic in the Harsin area, Kermanshah province

نویسندگان [English]

  • mohammad eghbal chehri 1
  • , Hamen Vahdati Nasab 2
1 Archaeology department, central tehran branch,
2 Archaeology department, Associated proffessor, Tarbiat modares univarsity
چکیده [English]

The valleys and margins of the intermountain plains between Harsin and Bisetoon are among the key geographical areas in the Zagros Palaeolithic studies. Recent archaeological research has shown that some of the Zagros Paleolithic sites are adjacent to radiolarian rocks of chert. Darvi Tepe as one of these important sites with a considerable number of stone artifacts is located on the near of Chehr village and 10 km south of Bisetoon mountain. The geographical position of the Darvi Tepe is such that it lies between the Middle Paleolithic sites in the Harsin Mountains and the Paleolithic sites of the Bistoon Mountains. In this article, research questions were included what kind of usage does the site have on a rocky bed of natural radiolarian outcrops? By studing and typology of surface findings, what is the time period of Darvi Tepe? The study of the technology making and typology of the pieces collected from the Darvi Tepe shows that the site was used as an open workshop for the production of stone artifacts. The Surface findings from the site indicate that the Darvi Tepe is belong to the Middle Paleolithic period. The research on the findinds is based on library- field survey method. Also the relatively high presence of the LevaLeva technique and retouch on the debitage of the site are noteworthy. The presence of a large number of retouch pieces in a workshop site on the high quality raw materials was indicated that the low availability of raw material resources does not lead to retouch and it is the main reason for the retouch creating efficient edges. While the relative abundance of the Levaleva technique in the Darvi Tepe is confirming studies based on the presence of Levaleva in high Zagros, and this is another site that further substantiates the claim of Levalova in the High Zagros.

کلیدواژه‌ها [English]

  • middle palaeolithic
  • levallois technique
  • Tepe Darvi
  • workshop site. central zagros