نمونه‌برداری روشمَند و تحلیل دست‌ساخته‌هایِ محوطه‌یِ پارینه‌سنگی تالیوَن سومار- کرمانشاه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای باستان‌شناسی پیش از تاریخ دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشیار دانشگاه تربیت مدرس

3 دانشیار گروه باستان شناسی کمبریج

10.22084/nbsh.2019.17037.1793

چکیده

شناخت ما نسبت به استقرارهایِ پارینه‌سنگی مناطق پستِ حاشیه‌یِ غربی زاگرس‌مرکزی بسیار ناچیز است و ضرورت پژوهش بر روی محوطه‌هایِ آن برای روشن شدن درک وضعیت آن در این دوره لازم است. محوطه‌یِ تالیوَن در حاشیه‌یِ غربی زاگرس‌مرکزی در میان دشتِ میان‌کوهی سومار بر یک ‌پهنه‌یِ مسطح، در حاشیه‌یِ شرقی رودخانه‌یِ کَنگیر واقع‌شده است. محوطه‌یِ تالیوَن با دو بخش A و B، به‌دلیل وسعت پراکندگی دست‌ساخته‌ها، یکی از شاخص‌ترین محوطه‌هایِ روباز پارینه-سنگی حاشیه‌یِ غربی زاگرس‌مرکزی است. هدف این مقاله ارائه‌ی تحلیلی از مکانی نویافته (تالیوَن) مربوط به دوره‌ی پارینه-سنگی در این منطقه است. این پژوهش در پی پاسخ به این پرسش است که دست‌ساخته‌هایِ این محوطه مرتبط با کدام سنت ابزارسازی بوده است و با فرض تأثیرپذیری از سنت ابزارسازی رایج در دوره‌یِ پارینه‌سنگی میانی زاگرس‌مرکزی با روش تکنیک لوالوایی است. روش پژوهش با رویکرد مطالعات میدانی، کتابخانه‌‌ای و به روش تحلیلی و با جمع‌آوری دست‌ساخته‌ها از سطح محوطه و کارگاه ابزارسازی تالیون با جامع‌آماری ۵۶۰ قطعه دست‌ساخته‌هایی با روشِ برداشت اتفاقی و شبکه‌بندی هندسی صورت پذیرفته است. برآیند پژوهش نشان می‌دهد که این منطقه به‌دلیل وجودِ منابع خامِ ابزارسازی و پتانسیلِ زیست‌محیطی بالا، مکانِ مناسبی برای جذب گروه‌های انسانی در گذشته بوده است. وجود دو اقلیم با دو زیست‌محیطِ متفاوت پتانسلِ غذایی بهتر و منابعِ متنوع‌تر را درگذشته فراهم می‌کرده است. با تحلیل نهایی دست‌ساخت‌ها مشخص شد که بخش (B) محوطه، به عنوان یک کارگاه ابزارسازی مورد استفاده قرار می‌گرفته است. وجود فراوانِ برداشته‌ها، پوسته‌ها و سنگ‌مادرها در میان یافته‌ها نشان‌دهنده‌ی تولید ابزار در این مکان بوده است. با این‌وجود تهیه‌یِ تیزه‌ها و رهاکردن بدون استفاده آن‌ها در سطح کارگاه نشان می‌دهد که گزینش با ابزارهای قاعده‌مند، از نظر جنس و کیفیت است. با توجه فراوانی تراشه‌ها، وجود فناوری تیغه‌سازی، حضور پُررنگ تیزه‌ها، خراشنده‌ها و استفاده از تکنیک فناوری لوالوا می‌توان این محوطه را مربوط به دوره‌یِ پارینه‌سنگی میانی دانست.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Systematic Sampling Stone Tools analysis of the middle paleolithic Talivan Site Somar- Kermanshah

نویسندگان [English]

  • Saeid Mansouri 1
  • Hamed Vahdati Nasab 2
  • saman Heydari Guran 3
1 PhD. Candidate Archaeology, Tarbiat Modares University
2 Associate Professor of Tarbiat Modares University
3 Associate Professor, Department of Archaeology, Cambridge University
چکیده [English]

Our understanding of the piperloe settlements of the postal regions of the western part of the central Zagros is negligible and the need for research on its sites is necessary to clarify its understanding of this period. The Talivan area is located on the western border of the central Zagros in the plain between Sumar mountains on a flat zone, on the eastern margin of the Kingir river. The Talivan area, with two parts A and B, is one of the most prominent open spaces of the Arabian margin of the central Zagros Arabian Peninsula due to the scattering of handicrafts. The purpose of this article is to provide an analysis of the unoccupied place(Talivan) associated with the Paleolithic period in this area. This research is in the wake of the question of which handicrafts of this site is related to which tradition of instrumentation, and assuming the influence of the tradition in the central Zagros period is barouche's technique of Levallois. the research methodology was conducted with a field study, library and analytical approach, and hand-made collection from the site and the Talivan tooling workshop with a comprehensive statistical analysis of 560 pieces of hand –made with randomized and geometric gridding. The research shows that the region has been a good place to attract human groups in the past due to resource supplies and high environmental potential. The existence of two climates with two different environments provides better nutritional potential and more varied resources in the past. With the final analysis of hand- made, it became clear that the site area (B) was used as a tool-making workshop. The abundant abundance of mosses, shells and rocks among the findings suggests the production of tools in this place. However, the provision of grit and drop without using them at the workshop level suggests that choosing with standard tools is gender and quality. Considering the abundance of chips, the presence of blade technology, the presence of bold colors, scratches, and the use of the technology of Levallois, this area can be referred to the middle period parietal period. In general, several important factors justify the formation of the Talivan area in the region. Initially their area raw materials for tooling as well as environmental features that are specific to the site. The Talivan is in a strategic position. This location is located between the high mountainous regions of the eastern region (Zagros mountains) and the low altitude bay in the west (the plain of Mian Rodan). The difference in elevation and their ecological difference (Zagros, Sumar plain and Mandali) is about 1200 meters (the difference between these two height differences is about 20 kilometer). As a result, this difference in altitude created ecological spells and could have been an environmental benefit to humans due to seasonal migration in the area. This climate difference has provided higher nutritional potential and more varied resources. The existence of these two climates has led to the diversity of plant and animal species. Undoubtedly the availability of available supplies of food has accelerated the seasonal migration and collection of food and has affected the length of migration. This migration could have been done between the Zagros and plain Mian Rudan districts. Probably the route through the Mandali strait has been taken. The important point in the Sumar plain and its marginal areas is the presence of spring and seasonal canals and the Kangir river. The abundance of water provides plenty of water for human and animal species (despite the fact that the river was also in the rocky period), which is an ideal place for hunting water species and finally, supplying animal protein.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Central Zagros
  • Talivan
  • Stone Tools
  • middle paleolithic
  • Levallois