مقایسه تطبیقی گونه شناسی سازمان فضایی وعناصرکالبدی دوره قاجاروپهلوی خانه های سنتی شهرکرمانشاه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد دانشکده معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران،

2 معماری،دانشکده هنر ومعماری،دانشگاه آزاد اسلامی،واحدکرمانشاه

3 دانشیار، گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

10.22084/nbsh.2019.18444.1895

چکیده

چکیده: خانه های سنتی مهمترین مکان برای نشان دادن سبک زندگی در گذشته هستند.عدم شناخت ودرک این ساختمانها به تدریج ساختارخانه هارا به سمت جایگزینی ساختمانهای معاصر هدایت می کند.کرمانشاه شهری با تاریخچه غنی ومحلا ت تاریخی روزگاری بسیاری از خانه های ارزشمند را در خود جای داده بود.اما بواسطه جنگ تحمیلی ،توسعه،مهاجرت،تغییرسبک زندگی بخشهای وسیعی از بافت وخانه های ارزشمند شهر دچار تغییر شده است.این پژوهش به گونه شناسی خانه های تاریخی کرمانشاه در عهد قاجار(سنتی)وپهلوی (انتقال) می پردازد.
این گونه شناسی شامل موضوعاتی از جمله نظام کالبدی،چیدمان فضایی،ارتباطات کالبدی، شیوه های تعریف فضا(فضای باز، فضای پوشیده، فضای بسته)،تزئینات می باشد.نتایج بدست آمده نشان می دهد خانه های دوره قاجار ساختاری درونگرا ودر اواخر دوره قاجار بصورت درونگرا-برونگرا ودر دوره پهلوی بصورت برونگرا بودکه این تحول متاثراز بسیاری از فاکتورها از جمله تغییرات ناشی از دگرگونی الگوی معماری،تاثیرات معماری غرب وتحول در ساختارهای اجتماعی و فرهنگی جامعه در این دوران بود.همچنین خانه بصورت یک حیاطه-دوحیاطه-سه حیاطه-چهارحیاطه دردوره قاجار به یک حیاطه در دوره پهلوی تغییر یافته اند.مساحت فضاهایی از جمله اتاقها،مهمانخانه،ایوان،مطبخ،ورودی وهشتی در دوره قاجار نشان دهنده این موضوع است ولی در دوره پهلوی این فضاها کاهش وگاهی حذف شده است.درعوض مساحت فضاهای باز وحرکتی ازجمله ارتباطات عمودی در دوره پهلوی افزایش یافت.
حذف تدریجی هشتی و انتقال آشپزخانه از زیرزمین وحیاط اختصاصی در دوره قاجار به حیاط ودر ارتباط با آن در دوره پهلوی هم از دیگر تغییرات این دوره است. همچنین سه گونه سنتی،فرنگی وتلفیقی در این خانه هامشاهده گردید.
روش گرد آوری اطلاعات بصورت میدانی واسنادی(کتابخانه ای)وروش تحقیق توصیفی تحلیلی می باشد.برآیند این پژوهش امکان تفکیک ودسته بندی خانه های تاریخی شهر کرمانشاه را بر اساس ویژگی های شکل و فرم را فراهم می آورد. این مقاله بدنبال پاسخگویی به دوسوال می باشد.خانه های سنتی در شهر کرمانشاه به چند گونه قابل دسته بندی هستند؟الگوهای استخراج شده از خانه های دوره قاجاروپهلوی چه الگوهایی است؟

کلیدواژه‌ها

موضوعات