شهر سیمره از شکل‌گیری تا انقراض (مطالعۀ عوامل مؤثر در مکان‌گزینی، گسترش و انقراض شهر سیمره)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه تربیت مدرس

2 گروه تاریخ، پژوهشگاه علوم انسانی، تهران، ایران

10.22084/nbsh.2020.20340.2031

چکیده

سیمره/ صیمره یکی از شهری مهم ناحیه غربی ایران در سده‌های آغازین دوران اسلامی است که متون تاریخی به موقعیت آن‌ در منطقۀ جبال و در حد فاصل خوزستان و کوهستان زاگرس اشاره کرده‌اند. این شهر پس از یک دوره حیات کوتاه مدت اما پررونق، در سده چهارم هجری متروکه می‌شود. علی‌رغم پیشینه نسبتاً طولانی مدت مطالعات باستان‌شناسی در این شهر، امروزه ابهامات و پرسش‌های چندی در رابطه با موقعیت مکانی دقیق آن در جغرافیای امروزی منطقه و دلایل واقعی انقراض آن مطرح است. علاوه بر این، بررسی نقش عوامل مختلف در رونق و توسعه این شهر از جمله مواردی است که در پژوهش‌های پیشین مغفول مانده است. هدف پژوهش حاضر آن است تا ضمن رفع ابهام در مورد موقعیت مکانی شهر سیمره، تأثیر متغیرهای زیست‌محیطی، عوامل انسانی و تحولات سیاسی-تاریخی در روند مکان‌گزینی، گسترش و فروپاشی آن بررسی شود. رویکرد تحقیق تاریخی است و اطلاعات آن با استفاده از مطالعات اسنادی و بازدیدهای میدانی گردآوری شده است. نتایج نشان می‌دهد که مکان شهر تاریخی سیمره با محوطه‌ی معروف به کَلِک در حاشیه جنوبی شهر امروزی دره‌شهر منطبق است. در مرحله تکوین، عوامل تدافعی و امنیتی بیشترین نقش را در مکان‌گزینی این شهر داشته است. موقعیت راهبردی این شهر بر سر راه ارتباطی و بازرگانی خوزستان به غرب ایران، در کنار برخورداری‌های زیست‌محیطی و توجه امرای آل‌حسنویه (330- 406ق/ 941-1015م) به آن، رشد و شکوفایی آن در سده‌های آغازین اسلامی را موجب شده که تا سده پنجم هجری حیات آن ادامه داشته است. هر چند در مطالعات پیشین با استناد بر متون تاریخی به متروکه شدن شهر بر اثر زلزله تأکید شده است اما نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که عوامل سیاسی- تاریخی و کاهش رونق راه‌های ارتباطی منطقه، که به‌‌‌دنبال انقراض حکومت آل‌حسنویه رخ داد، بیشترین تأثیر را در متروکه شدن این شهر داشته است. بیشترین تأثیر را در متروکه شدن این شهر داشته است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The city of Saimareh from formation to extinction: Study of affective factors in location, extension and extinction of saimareh city

نویسندگان [English]

  • Yuonos Yuosofvand 1
  • Farshad Karamzadeh 2
1 Department of Archeology, Faculty of Literature and Human Sciences, Tarbiat Modarres University, Tehran, Iran
2 Department of History, Humanities Research Institute, Tehran, Iran
چکیده [English]

Saimareh is one of the important cities of western Iran in the early Islamic centuries. Historical texts point to its position in the Jabal between Khuzestan and Zagros Mountains. After a brief but booming life, the city was abandoned in the fourth century AH. Despite the long history of archeological studies in the city, there are some doubts and questions about its precise location in present-day geography of the region and the real causes of its extinction. In addition, investigating the role of various factors in the prosperity and development of the city is one of the issues that has been overlooked in previous research. The purpose of the present study is to investigate the impact of environmental variables, human factors and political-historical changes on the location, expansion and extinction of Simare city. The research approach is historical and its information is collected using documentary studies and field visits. The results show that the location of the historic city of Saimare coincides with the site known as the Calek on the southern margin of the present-day city of Dareh-e-Shahr. Defense and security have played a major role in locating the city. The strategic position of the city between Khuzestan and west of Iran, along with its environmental benefits and the attention of the Al-Hasanawi rulers, led to its growth and prosperity in the early Islamic centuries. Political-historical factors and the decline of the regional communication boom that followed the extinction of Al-Hasanawi's government, had the greatest impact on the desolation of this city. The strategic position of the city between Khuzestan and west of Iran, along with its environmental benefits and the attention of the Al-Hasanawi rulers, led to its growth and prosperity in the early Islamic centuries. strategic position of the city between Khuzestan and west of Iran, along with its environmental benefits and the attention of Al-Hasanawi rulers, led to its growth and prosperity in early Islamic centuries

کلیدواژه‌ها [English]

  • Saimareh city
  • Environmental Factors
  • human factors. Historical and Archaeological evidence