آغاز امارت اسحاق‌بن‌احمد سامانی (301ه.ق.) در سمرقند با استناد بر شواهد سکه‌شناسی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه باستان شناسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، مازندران، ایران.

2 عضو هیئت علمی گروه باستان شناسی دانشگاه بیرجند

3 دانشیار گروه باستان‌شناسی دانشگاه مازندران

4 مدیر گروه باستانشناسی دانشگاه سیستان و بلوچستان.

10.22084/nbsh.2020.21034.2084

چکیده

آغاز امارت اسحاق‌بن‌احمد سامانی (301ه.ق.) در سمرقند با استناد بر شواهد سکه‌شناسی
آغاز امارت اسحاق‌بن‌احمد سامانی (301ه.ق.) در سمرقند با استناد بر شواهد سکه‌شناسی
آغاز امارت اسحاق‌بن‌احمد سامانی (301ه.ق.) در سمرقند با استناد بر شواهد سکه‌شناسی

چکیده
پس از کشته‌شدن احمدبن‌اسماعیل (295-301ه.ق.)، همزمان اسحاق‌بن‌احمد، بزرگ خاندان سامانی و نصربن‌احمد (301-331ه.ق.)، فرزند خردسال امیراحمد به ادعای امارت برخاستند که در نهایت به نزاع و پیروزی نصر خردسال انجامید. از آنجایی که کتب تاریخی مطالب پراکنده و متفاوتی در این باب داشته، علم سکه‌شناسی می‌تواند اطلاعات ارزشمندی را برای رفع این تفاقضات در اختیار محققین قرار دهد؛ پس پایه و مبنای اصلی این مقاله را داده‌های سکه‌شناختی، به ویژه فلسی شاخص از امیراسحاق تشکیل می‌دهد که نام امیر درگذشته، اسماعیل‌بن‌احمد (279-295ه.ق.) را نیز بر خود جای داده و به تاریخ 301ه.ق. در شهر سمرقند به ضرب رسیده‌ است. سوالات اصلی این پژوهش عبارتند از: 1. چگونه می‌توان با استفاده از سکه مسین امیراسحاق (ضرب سمرقند به سال 301ه.ق.) بخشی از تاریخ آن عصر را بازسازی نمود؟ 2. نام امیر درگذشته، اسماعیل به چه علت بر این نوع سکه نقر گردیده و در مشروعیت‌یافتن اسحاق چه نقشی داشته است؟ این مقاله بر آن است تا علاوه بر معرفی این سکه شاخص که برای نخستین بار انجام می‌گردد، با رویکرد باستان‌شناسی ادراکی و رهیافت تاریخی به بازسازی و مشخص ساختن علل برخی از حوادث با همراهی داده‌های سکه‌شناختی در کنار متون تاریخی بپردازد. برآیند اصلی این پژوهش مساله مشروعیت یافتن امیراسحاق از جانب خلافت بغداد بود که می‌توان نتیجه یافت، این سکه در خلال فرآیند مشروعیت‌یابی امارت اسحاق از جانب خلافت عباسی، به ضرب رسیده و از آنجا که ضرب سکه نشانی از قدرت‌یافتن محسوب می‌شده و مشروعیت وی برای امارت نیز در دست اقدام بوده، آوردن نام امیر ماضی بر سکه‌ها، می‌توانسته مشروعیت اسحاق را در آن مدت تضمین سازد.
کلیدواژگان: اسحاق‌بن‌احمد؛ سمرقند؛ سکه‌شناسی؛ سامانیان؛ نصربن‌احمد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The Beginning of Ishaq Ibn Ahmad Samani's Emirate (301 AH) in Samarkand Based on Numismatics Evidence

نویسندگان [English]

  • muhammad amin saadat mehr 1
  • Hossein Kuhestani Andarzi 2
  • hasan hashemi 3
  • Zohreh Joyzi 4
1 University of Mazandaran, Babolsar, Mazandaran, iran.
2 Assistant professor of Archeology Department of Birjand University
3 Associate professor of Archeology Department of Mazandaran University
4 Assistant professor of Archeology Department of Sistan and Baluchestan University
چکیده [English]

The Beginning of Ishaq Ibn Ahmad Samani's Emirate (301 AH) in Samarkand Based on Numismatics Evidence
The Beginning of Ishaq Ibn Ahmad Samani's Emirate (301 AH) in Samarkand Based on Numismatics Evidence

Abstract
After the death of Ahmad ibn Ismail (295-301 AH), at the same time Ishaq ibn Ahmad (301 AH), the great of the Samani family and Nasr ibn Ahmad (301-331 AH), Amir Ahmad's young son rose to claim Emirate, which eventually led to the infighting and victory of Nasr. Since historical books have been widely dispersed, coin science can provide researchers with valuable information to address these discrepancies. Amir Ishaq is the name of the late Amir, also known as Ismail ibn Ahmad (279-295 AH) and dates to 301 AH. He was beaten in Samarkand. The main questions of this study are: 1. How can a part of the history of that era be reconstructed by using the copper coin of Amir Ishaq (issued by Samarkand in 301 AH)? 2. Amir's name is dead, why has Ismail insisted on this type of coin, and what role did Ishaq have in legitimizing it? In addition to introducing this first coinage index, this paper seeks to reconstruct and identify the causes of some events along with the cognitive cointegration data along with historical texts, using a cognitive archaeological approach and a historical approach. The main result of this study was the issue of legitimizing the Emir of Ishaq from the Baghdad Caliphate, which can be concluded that this coin was minted during the process of legitimizing the Emirate of Ishaq by the Abbasid caliphate, and since the coinage was considered a sign of power. And his legitimacy for the Emirate was also in the offing, bringing the name of the emir down to the coins could guarantee Ishaq's legitimacy at that time.
Keywords: Ishaq ibn Ahmad, Samarkand, Numismatics, Samanids, Nasr ibn Ahmad.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ishaq ibn Ahmad
  • Samarkand
  • Numismatics
  • Samanids
  • Nasr ibn Ahmad